Application icon

Zdania oznajmujące, rozkazujące, pytające

Zdania oznajmujące, rozkazujące, pytające

expand learning text

Rodzaje wypowiedzeń ze względu na cel wypowiedzi

1. Czym jest wypowiedzenie - przypomnienie

Wypowiedzenie to uporządkowana grupa wyrazów (czasem też jeden wyraz), która przekazuje określoną treść. Może informować, zadawać pytanie, wyrażać polecenie, prośbę, życzenie lub silne emocje.

2. Podział wypowiedzeń ze względu na cel

Tworząc wypowiedzi, ludzie mają różne intencje i cele. Czasem chcą o czymś poinformować, kiedy indziej zadać pytanie, a w jeszcze innych sytuacjach wydać rozkaz lub polecenie. 

W związku z tym wypowiedzenia (a zatem i zdania) dzielimy na:
  • oznajmujące
  • pytające
  • rozkazujące
(Niekiedy wyróżnia się również wypowiedzenia wykrzyknikowe - tzw. wykrzyknienia.) 

3. Wypowiedzenia oznajmujące

Wypowiedzenie oznajmujące służy do przekazywania informacji, stwierdzania faktów lub wyrażania opinii.

Najczęściej kończy się kropką (.).

Przykłady:

  • Dzisiaj świeci słońce.
  • Ania czyta książkę.
  • Lubię jesień.

4. Wypowiedzenia pytające

Wypowiedzenie pytające służy do zadawania pytań i uzyskiwania informacji.

Kończy się znakiem zapytania (?).

Przykłady:

  • Jak masz na imię?
  • Która jest godzina?
  • Czy odrobiłeś pracę domową?

5. Wypowiedzenia rozkazujące

Wypowiedzenie rozkazujące służy do wyrażania rozkazu, polecenia, prośby, zakazu lub zachęty do wykonania jakiejś czynności.

Najczęściej kończy się wykrzyknikiem (!), ale może również kończyć się kropką.

Przykłady:

  • Otwórz okno!
  • Posprzątaj swój pokój!
  • Proszę, podaj mi zeszyt.
  • Chodźmy do kina. 
Uwaga! Wypowiedzenie rozkazujące nie musi się kończyć wykrzyknikiem.

6. Wykrzyknienia - dodatkowe zagadnienie 

Wykrzyknienia (wypowiedzenia wykrzyknikowe) cechują się tym, że wyrażają silne emocje i zakończone są znakiem "!". Mogą nimi być również pytania.

Wykrzyknienie nie stanowi osobnej kategorii tego ze względu na cel – wypowiedzenie może być jednocześnie oznajmujące, pytające lub rozkazujące oraz wykrzyknikowe.

Wykrzyknieniem może być zarówno zdanie oznajmujące, pytające, jak i rozkazujące. 

Przykłady:
  • Otwórz okno!
  • Cisza!
  • Czyś ty zwariował?! - ważne, by wykrzyknik w takim przypadku znalazł się po znaku zapytania. 


Download on Google Play   Download on App Store  
Download on Google Play   Download on App Store