Pisownia: ą, om, on i ę, em, en
Ą czy om, on? Ę czy em, en?
Samogłoski nosowe ą i ę czasem zmieniają zapis w zależności od sąsiednich głosek. Dlatego w niektórych wyrazach widzimy om, on lub em, en.
Ą i ę w czasie przeszłym
W czasownikach takich jak wziąć, zacząć:
on – wziął, zaczął
ona – wzięła, zaczęła
oni – wzięli, zaczęli
Wymiana ą ↔ ę
W wielu wyrazach ą i ę wymieniają się: ząb – zęby, dąb – dęby, gołąb – gołębie. To pomaga zapamiętać pisownię.
Typowe końcówki
Bezokoliczniki: -ąć (wziąć, giąć)
Imiesłowy: -ąc (idąc, patrząc)
Końcówki czasowników
ja → końcówka -ę: idę, piszę
oni/one → końcówka -ą: idą, piszą
W rzeczownikach i przymiotnikach
widzę mamę (biernik – -ę)
idę z mamą (narzędnik – -ą)
Om, on – wyrazy obce
W wyrazach obcego pochodzenia przed b i p piszemy om lub on: kompas, kombajn, kontakt.
Em, en – wyrazy obce
W wyrazach obcego pochodzenia przed b i p piszemy em lub en: temperatura, centrum, energia.
Szybka wskazówka
Jeśli wyraz jest rodzimy – częściej pojawi się ą lub ę. Jeśli obcy – często om, on, em, en.
